การคัดกรองเซลล์มะเร็งปากมดลูกด้วยคอมพ์

CMU, TU, NECTEC 500806

ความนำ

สำนักงานที่ปรึกษา
กรมการแพทย์
กระทรวงสาธารณสุข

เรียน เพื่อนสมาชิกที่ทำงานด้าน Digital Image และ ด้านการแพทย์

ตามที่เพื่อนสมาชิกด้านสาธารณสุขได้มีโอกาสได้พบปะกันกับสมาชิกด้าน เทคโนโลยีหลายครั้งในช่วง ๑ ปีที่ผ่านมานี้ พบว่ามีหลายสิ่งหลายอย่างที่พวกเราสามารถช่วยบ้านเมืองได้ ด้วยวิธีการที่พอเพียง พอดี และ ดีพอ ที่สำคัญที่สุดคือ จะต้องให้มีการพบปะ หรือ สื่อสาร กันเป็นช่วงๆ ตลอดเวลา จึงจะสามารถเสริมพลังกันได้ อย่างมีประสิทธิภาพ

เพื่อให้การสื่อสาร แลกเปลี่ยนความรู้ในแวดวงผู้สนใจด้านการนำภาพทางแพทย์ หรือ สัญญาน อย่างเปิดเผยในกลุ่มผู้ทำงาน กระผมจึงได้สร้างระบบสื่อสาร แลกเปลี่ยนความรู้อย่างง่ายๆขึ้น ภายได้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด เพื่อให้พวกเราได้ใช้สื่อสารกัน อย่างต่อเนื่อง

กรุณาใช้ประโยชน์จากระบบนี้ เพื่อช่วยกันคนละไม้คนละมือ ที่จะทำให้ประเทศไทยได้ลดภาระด้านเศรษฐกิจลง และ มีความก้าวหน้าทางวิชาการ แบบช่วยเหลือกันและกัน เพื่อการพัฒนาแบบต่อยอด(ไม่ใช่แบบที่เริ่มจาก ศูนย์) หากมีปัญหา ข้อเสนอ ข้อเสนอแนะ กรุณาเขามาช่วยกันโดยใช้สื่อแบบนี้ไปก่อนในเบื้องต้น

กรุณาให้ความเห็น คำแนะนำ เพื่อให้พวกเราได้ติดตามอย่างสม่ำเสมอ

ขอบคุณครับ

นพ.ทวีทอง กออนันตกูล
นายแพทย์ ๑๐ ผู้ทรงคุณวุฒิ
กรมการแพทย์
กระทรวงสาธารณสุข
Email: tawetong@health.moph.go.th
Phone: 02 580 1965 #7511 หรือ 02 590 6227

ทำไมถึงเลือกทำเรื่องมะเร็งปากมดลูก ?

  1. มะเร็งปากมดลูก เป็นมะเร็งที่พบบ่อยเป็นอันดับต้น ในมะเร็งทั้งหมดของสตรี
  2. ปีหนึ่งๆ ตรวจพบสตรีเป็นมะเร็งนี้ 6000 คน และ มีสตรีเสียชีวิตจากมะเร็งนี้ ถึง 3000 ราย (อยากได้แหล่งข้อมูล)
  3. ความจริงแล้วมะเร็งนี้ ไม่ดุร้ายอย่างที่เห็น ใช้เวลาดำเนินโรคนานนับ 10 ปี เพียงแต่ช่วงหลายปีแรกที่เริ่มเป็น คุณสุภาพสตรีจะไม่รู้ตัว ไม่ได้ไปตรวจ เมื่อมีอาการผิดปกติแล้วจึงไปตรวจ ซึ่งก็มักเป็นมากแล้ว ผลการรักษาไม่ดี ทำให้มีการตายสูง (หากพบแต่เริ่มแรก การรักษาจะได้ผลดี)
  4. ในระยะหลัง พูดกันมากทางสื่อต่างๆ ว่า มะเร็งปากมดลูกมีไวรัสเป็นต้นเหตุของมะเร็งนี้ด้วย (ไม่ทราบตัวเลข) อีกทั้งไวรัสนี้ สุภาพสตรีได้รับมาจากบุรุษคู่นอน (บุรุษทุกคนมีเชื้อ ?? หรือ สุภาพสตรีไม่มีเชื้อ ??) อีกทั้งยังทำให้เกิดกระแส ชักจูงให้สุภาพสตรี ไปฉีดวัคซีนป้องกันการติดเชื้อไวรัสนี้ (เป็นหมื่นบาท) และ ปรับคำแนะนำให้มีการตรวจมะเร็งปากมดลูก ในสตรีที่เคยมีเพศสัมพันธ์ โดยไม่ต้องรอให้อายุถึงตามที่แนะนำกัน
  5. ในด้านการวินิจฉัย การวินิจฉัยโรคนี้ไม่ยุ่งยาก ไม่ซับซ้อน เพียงแต่เอาไม้แผ่นบางแบน ขนาดประมาณ 1-1.5 ซม. ไปขูดที่ปากมดลูก(ขบวนการตรวจภายใน) เอาเมือกที่ติดปลายไม้ มาป้ายบนแผ่นกระจก นำแผ่นกระจกไปย้อมสี(ย้อมแป๊ป) แล้วนำไปส่องดูด้วยกล้องจุลทรรศน์(ธรรมดา กำลังขยาย 100-400 เท่า) หากผู้ส่องมีความรู้เรื่องเซลล์(นักอ่านเซลล์ cytologist pathologist) ก็จะบอกได้เลยว่า เป็นมะเร็งหรือไม่
  6. ปัจจุบันนี้ ในประเทศเรามีนักอ่านเซล(มะเร็ง)จำนวนน้อย สมมุติว่ามี x คน นักอ่านเซลแต่ละคน สามารถอ่านเซล จากผู้ป่วยได้ วันละ y cases ดังนั้นในปีหนึ่งๆ เราจะตรวจสตรี เพื่อหามะเร็งได้เพียง x คูณ y คูณ 365 (วัน รวมที่ทำในรพ.เอกชนด้วย) ซึ่งไม่เพียงพอ ต่อการตรวจหามะเร็งในปัจจุบัน(นักอ่านเซลขาดแคลน)
  7. เขาเล่ามาว่า ในการอ่านเซลของผู้ป่วย 100 ราย จะพบความผิดปกติเพียง 20 ราย (80% จะปกติ) ใน 20% นี้ ต้องใช้ความสามารถของมนุษย์ที่ละเอียด(นักอ่านเซล) เพื่อให้การวินิจฉัยโรค
  8. ทีมอาสาสมัครของเราเชื่อว่า น่าจะมีความเป็นไปได้ ที่จะหาวิธีให้ คอมพิวเตอร์ช่วยอ่านเซลล์ ผิดปกติ หรือ เซลที่ไม่แน่ใจ ออกจากเซลปกติ เพราะหากสามารถทำได้สำเร็จ จะช่วยลดภาระงานของนักอ่านเซลล์ลงเหลือ 20% และ ยังหวังอีกว่า ในอนาคต หากทีมของเรา เข้าใจมากขึ้น พัฒนางานของเรา ได้ดีขึ้น อาจจะลดงาน ให้นักอ่านเซลลงได้มากกว่านี้ เช่น สามารถอ่านเซลมะเร็งได้บ้าง หรือ อ่านได้เกือบทั้งหมด

กระผมจึงจึงขอเชิญชวนทุกท่าน ช่วยกันออกแรงคนละนิด เพื่อหาความเป็นไปได้ว่าจะทำได้่ดีเพียงไร ฝ่ายสาธารณสุข จะช่วยหาคนเก่ง ผู้เชี่ยวชาญหลายท่าน มา่ให้ความรู้เรื่องการอ่านเซลล์เป็นระยะ ๆ นำเสนอ ตัวอย่างภาพ เซลล์ปากมดลูก ของผู้ป่วยจริง ให้ฝ่ายพัฒนาเทคโนโลยีได้ทดลองอย่างต่อเนื่อง (ทุกสัปดาห์ ??) จนเพียงพอ พอใจ ที่จะบอกถึงความเป็นไปได้ (ทำเป็นระบบ เทเลคอนซัลท์) ฝ่ายพัฒนาเทคโนโลยี ช่วยกันพัฒนา หาวิธีการต่างๆ หลายๆ รูปแบบ ตามที่แต่ละกลุ่มจะถนัด เพื่อให้งานนี้สัมฤทธิ์ผล โดย อาศัยความรู้ จากการบรรยาย สื่อสารทางเน็ต ทดลองกับของจริง การแลกเปลี่ยนความรู้กัน ฯลฯ

หวังเป็นอย่างยิ่งว่าพวกเราจะช่วยกัน ส่งเสริมกัน ทำให้งานนี้มีความเป็นไปได้ สำเร็จ เพื่อเป็นแนวทาง ของการทำงาน ก้าวต่อไปที่ยากขึ้น

ขอบคุณครับ
คณะอาสาสมัครหาความเป็นไปได้ในการตรวจหาเซลมะเร็งปากมดลูกโดยวิธีอัตโนมัติ
นพ.ทวีทอง กออนันตกูล

เริ่มต้นที่ ม.เชียงใหม่

เรียนรู้เรื่อง เซลล์จากปากมดลูก และ Pap smear เริ่มต้นที่ ม.เชียงใหม่

จากการที่ คณะวิศวกรรมศาสตร์ ม.เชียงใหม่ โดย อจ.ศันสนีย์ ได้จัดการประชุม สัมนา เพื่อศึกษา ความเป็นไปได้ ในการตรวจหา เซลมะเร็งปากมดลูก โดยวิธีอัตโนมัติ โดยลดขั้นตอน ระยะเวลา ของการทำความเข้าใจเรื่อง เซลล์ จาก การที่ ท่านจะต้อง ติดต่อ ขอไปเรียนรู้ จากโรงพยาบาลต่างๆ ด้วยตนเอง ต้องเดินทาง ไปรอพบ รอสอน อย่างไม่มีระบบ ไปคนละทิศคนละทาง ใช้เวลาหลายวัน หลายสัปดาห์ มาเป็น การจัดการประชุมร่วมกัน และ เชิญวิทยากรผู้เชี่ยวชาญ ด้านเซลล์ จากสถาบันที่มีชื่อเสียง มาบรรยาย สาธิต สอบถาม ทดสอบ ให้คณาจารย์ จากมหาวิทยาลัยต่างๆ ได้รู้จัก เข้าใจ เซลล์ ที่ได้มาจากปากมดลูก เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2550 ที่โรงแรมปางสวนแก้วนั้น

ในวันนั้น อจ.คมสัน ลุนพรหม วิทยากรผู้เชี่ยวชาญ จาก ศูนย์มะเร็งอุดร ได้ให้ความรู้กับสมาชิกอย่าง ต่อเนื่อง ตลอดทั้งวัน รวมทั้งการสอบถาม ซักซ้อมความเข้าใจ ทดสอบ โพสท์เทสต์ ทำให้เกิดความเข้าใจ เรื่องเซลล์ ได้ระดับหนึ่ง อีกทั้งยังมี CD แจกกลับบ้าน ให้ไปศึกษา ทำการบ้าน เพื่อผลิตผลงานตามที่ท่านถนัด

เพื่อให้เกิดการต่อเนื่องของงาน โดยไม่ต้องมีการเรียกประชุมบ่อยๆ หากท่านสมาชิก มีปัญหา ไม่เข้าใจ หรือ ต้องการอธิบายเพิ่มเติม รายงานความก้าวหน้า ปัญหา อุปสรรค กรุณาสื่อสารเข้ามา ในช่องสื่อสารนี้ เพื่อผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งหมด จะได้ติดตามดู ได้ความรู้เพิ่มเติม และ มีการตอบสนอง หากมีความจำเป็น จะต้องมีการพบปะกัน อีกครั้ง กรุณารวบรวมพลพรรค หาเจ้าภาพ นัดแนะกันตามสมควร

ภาพตัวอย่างจากการสอนในวันนั้น ผมทะยอยนำลงไปในระบบแล้ว ขอเชิญใช้ช่องทางนี้ พุดคุย สอบถาม ฯลฯ. หากไม่มีข้อสงสัย แต่ต้องการ case ตัวอย่างเพิ่ม กรูณาแจ้งให้ทราบ เพื่อ อจ. คมสัน จะได้นำตัวอย่าง รายใหม่ๆเข้ามา สัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง ตามที่เคยวางแผนกันไว้

จึงเรียนมาเพื่อทราบ
นพ.ทวีทอง กออนันตกูล

วิธีย้อมเซลล์

วิธีย้อมเซลล์ แบบใช้มือจุ่ม ศูนย์มะเร็งอุดรฯ


วิธีย้อมเซลล์ แบบใช้มือจุ่ม ศูนย์มะเร็งลพบุรี


วิธีย้อมเซลล์ แบบจุ่มด้วยเครื่อง ศูนย์มะเร็งลพบุรี


ขั้นตอน และ เวลา ย้อมเซลล์ แบบจุ่ม (ศูนย์มะเร็งลพบุรี)

ตัวอย่างเซลจากปากมดลูก

คู่มือการอ่านเซลล์มะเร็งปากมดลูก

เติมความรู้เรื่องมะเร็งปากมดลูก

  1. สาวโสดไม่โสดพึงระวังอย่าให้ความอายทำลายชีวิต
3-med-tech/imageprocess/ca-cervix.txt · Last modified: 2009/04/28 04:48 (external edit)
Back to top
chimeric.de = chi`s home Creative Commons License Valid CSS Driven by DokuWiki do yourself a favour and use a real browser - get firefox!! Recent changes RSS feed Valid XHTML 1.0